هنر که زاییدۀ اندیشه ها، احساسات، ادراکات و تجربیات انسان است، قویاً تحت تأثیر کیفیت زندگی و شرایط محیطی هنرمند قرار دارد. بنابراین، با توجه به این که هر گونه تغییر محیطی قادر است اوضاع معیشتی انسان، به ویژه انسان وابسته به محیط، را متأثر سازد، می توان ادعا کرد که همیشه، هنر، به طور مستقیم و غیرمستقیم، منبعث از شرایط محیطی هنرمند بوده است. مصداق این گفته، در هنر پیش از تاریخی و تاریخی به چشم می خورد. تغییر اقلیم که بر محیط زیست تأثیر می گذارد، الگوهای معیشتی جوامع را تحت الشعاع قرار می دهد و سبب تطورات فرهنگی می شود. از درون این دگرگونی ها، موضوعات هنری جدیدی خلق می گردند؛ به همین دلیل، نقش انسان کشاورز در عصر مس سنگی جایگزین انسان شکارگر در عصر پارینه سنگی جدید شده است. در این پژوهش، با تأمل در نقاشی های غاری عصر پارینه سنگی جدید اروپا، نقوش سفال های عصر مس سنگی شمال ایران مرکزی و نقاشی های عصر جدید اروپا، ارتباط هنر با شرایط اقلیمی و محیطی مورد بررسی قرار می گیرد. مفروض است که تغییرات اقلیمی روی هنر تأثیرات گسترده و عمیقی گذاشته اند. این واقعیت را انطباق نتایج پژوهش های دیرین اقلیم با مضامین هنری نقاشان در دوره های فرهنگی مختلف، به روشنی نشان می دهد.

اسناد ایزوتوپ اکسیژن (Oxsygen Isotope) موجود در آرشیو های رسوبات دریاچه ای، ابزار رایجی جهت بازسازی دیرینه محیط هستند. در این مقاله، اسناد ایزوتوپی دریاچه های زریوار، میرآباد، بختگان و پریشان جهت بررسی شرایط اقلیمی ایران در عصر یخبندان کوچک (Little ice age) مورد بررسی قرار گرفته اند. بین سالهای1350 تا 1850 مقارن با عصر یخبندان کوچک، تغییراتی در مقادیر ایزوتوپ اکسیژن این دریاچه ها قابل مشاهده است. در دریاچه های زریوار و میرآباد مقادیر ایزوتوپ اکسیژن(O18∂) به طرف مقادیر مثبت تر میل کرده است، در حالی که این مقادیر در دریاچه های پریشان و بختگان به سمت ارقام منفی تر گرایش داشته اند. شواهد ایزوتوپی حاکی از خشکتر بودن شرایط اقلیمی دریاچه های زریوار و میرآباد در عصر یخبندان کوچک نسبت به حال حاضر می باشد. همچنین این شواهد نشان می دهند که دریاچه های پریشان و بختگان در این عصر، شرایط اقلیمی سرد و مرطوبتری را تجربه کرده اند. ناهمگونی اقلیمی در این عصر می تواند نشانگر تغییرات الگوهای گردشی جو در ایران باشد. این شرایط را می توان نتیجه جابه جایی موج بادهای غربی به طرف عرض های جنوبی تر و به دنبال آن گسترش دامنه فعالیت امواج ناشی از این بادها در این مناطق دانست.

پیشینه و مبانی نظری پژوهش: خلیج گرگان یگانه خلیج ایران در کرانه­های جنوبی دریای کاسپی است که در چند دهه گذشته به سبب کاهش تراز آب دریای کاسپی با خطر خشکی­زدگی روبه­رو گردیده است. تردیدی نیست که آنچه در دریای کاسپی درحال وقوع می­باشد بخشی از رفتار طبیعی اقلیم به­واسطه گرمایش کره زمین است که کنشگری­های انسانی به آن شتاب بخشیده است. باوجود تلاش­های صورت گرفته از سوی جامعه علمی کشور برای توجیه برنامه سازگاری گام به گام با دگرگونی­های اقلیمی در خلیج گرگان، همچنان تلاش­های انجام شده بر پایه شیوه­های مقابله­ای با روند رو به کاهش تراز دریا و احیای خلیج گرگان قرار گرفته است. ازاین­رو نیاز بود تا به نحوی نسبت به اثرات کاهش تراز آب بر خلیج گرگان و به ویژه بنادر، اسکله­ها و لنگرگاه­های آن که روزگاری در کرانه­های خلیج و حوزه تاثیر آن برقرار بوده است، پژوهشی به عمل آید. ازدیگرسو، به سبب نبود داده­های علمی و تاریخی نسبت به بررسی ابنیه دریایی خلیج گرگان از آغاز دوره سرد یخبندان کوچک تا به امروز همت گذارده شده است. روش­شناسی: روش پژوهش توصیفی و تحلیلی و اسنادی است و استناد به منابع دست اول و مکاتبات تاریخی در اولویت قرار گرفته است. در این پژوهش از یافته­های علمی ترازسنجی برای انطباق با داده­ها و گفته­های تاریخی استفاده گردید. یافته­ها: برپایه بررسی­های انجام شده در 700 سال گذشته در کرانه­ها و حوزه تاثیر خلیج گرگان ابنیه دریایی همچون بندرِ نیم­مردان، بندرِ قره­تپه (بهشهر)، بندرِ شاه­کیله، بندرِ گرادوین، اسکله قدیم گز و بندرِ جدید گز، لنگرگاهِ باغو، اسکله قره­سو، بندرِ شاه و بندرِ ترکمن، بندرِ گمیشان، اسکله خواجه­نفس و بندرِ جدید خواجه­نفس، اسکله آشور کوچک و بندرگاهِ آشور بزرگ برقرار بوده است. امروزه از تمامی بنادر، اسکله­ها و لنگرگاه­های یاد شده تنها بقایای گز، ترکمن، خوجه­نفس و آشور کوچک برقرار بوده و مابقی به سبب کاهش تراز آب و خشکی­زدگی رفته­رفته از برگه­های تاریخ رو به فراموشی سپرده شده است. نتیجه­گیری: با نگاه به پژوهش­های انجام شده درباره آینده تراز آب دریای کاسپی و گمانه­ها برای ادامه کاهش تراز آب دریا در یک سده پیش­رو، امید است مسئولین و جامعه علمی نسبت به تغییر رویه درباره رویارویی با مشکلات خلیج گرگان با سرلوحه قرار دادن از وقایع تاریخی و همچنین با اجرای برنامه سازگاری گام به گام با طبیعت در خلیج گرگان از هدر رفت سرمایه کشور و ایجاد فرصت­های اقتصادی و اکولوژیکی سازگار و پایدار اقدام نمایند.

استفاده از ژنوتیپ های متحمل به تنشهای محیطی یکی از راهکارهای اجرایی سیستم کشاورزی پایدار می باشد. از آنجایی که زمستان مناسب برای بررسی و انتخاب ژنوتیپ های مقاوم به سرما و یخبندان از هر 10 سال فقط یکبار احتمال وقوع دارد، بنابراین اتکا به روشهای آزمایشگاهی توام با یادداشت برداریهای مزرعه ای، راهی مناسب برای انتخاب مواد جهت تحمل به سرما و یخبندان است. این بررسی در همین راستا در سال 81-1380 در ایستگاه تحقیقات کشاورزی طرق مشهد در قالب طرح بلوک های کامل تصادفی با 3 تکرار انجام شد. 20 تیمار موجود، ژنوتیپ های امید بخش آزمایش یکنواخت سراسری گندم مناطق سرد بودند که از بین آن ها ژنوتیپ هایی جهت مناطق سرد کشور معرفی خواهند شد. با استفاده از روش یخبندان طوقه ژنوتیپ های مورد بررسی تا 20- درجه سانتی گراد در شرایط کنترل شده، مورد تیمار قرار گرفتند، و پس از آن درصد بقا پس از یخبندان محاسبه شد. نتایج نشان داد که ژنوتیپ شماره 9 بالاترین درصد بقا پس از یخبندان (98.33%) و ژنوتیپ شماره 7 کمترین درصد بقا پس از یخبندان (66.67%) را دارا بودند. ژنوتیپ شماره 9 کمترین میزان رطوبت طوقه و ژنوتیپ شماره 7 دارای میزان رطوبت طوقه غیر معنی دار با ژنوتیپ های برتر از نظر این صفت بودند. همبستگی بسیار قوی و منفی (r=-0.701) بین درصد بقا پس از یخبندان و میزان رطوبت طوقه وجود داشت. از دیگر صفاتی که رابطه معنی دار با درصد بقا پس از یخبندان داشت، مرحله رشد آغازه های سنبله (r=-0.619) بود. همبستگی معنی داری بین درصد بقا پس از یخبندان و تعداد روز تا ظهور سنبله (r=-0.207) و تعداد روز تا رسیدگی فیزیولوژیک (r=-0.208) وجود نداشت. درصد بقا پس از یخبندان با میانگین یادداشت برداری های مزرعه ای تحمل به سرما در 5 ایستگاه منطقه سرد کشور، رابطه مثبت و معنی داری (r=-0.416) داشت، بنابراین می توان نتیجه گرفت که روش یخبندان طوقه و متعاقب آن محاسبه درصد بقا پس از یخبندان روشی مطمئن برای برآورد تحمل به سرما و یخبندان ژنوتیپ های گندم در شرایط طبیعی می باشد.

به منظور بازسازی آب وهوای منطقه جنوب شرق ایران، مغزه ای به طول 5/5 متر از رسوبات کف دریاچه سردریا، در دامنه کوه تفتان، برداشت شد. روی مغزه مورد نظر آنالیز های زیست شیمی، شامل سنجش سیلیکات های زیست زا و مقدار کل مواد آلی و غیرآلی، به انجام رسید. نتایج سن سنجی نشان داد مغزه مورد نظر 578 سال اخیر را پوشش می دهد. شواهد نشان می دهد تغییرات سیلیکات های زیستزا روند کاهشی دارند که می تواند حاکی از افزایش تدریجی دمای تابستانه در منطقه باشد. تغییرات مقدار کل کربن آلی و غیرآلی، که روندی مشابه را نشان می دهند، بین سال های 1460 و 1650، پیک های افزایشی مشخصی دارند که هم زمان است با عصر یخبندان کوچک در دیگر نقاط دنیا. به طور کلی، شواهد نشان می دهد در عصر یخبندان کوچک دوره های متناوب خشکی های شدید در منطقه رخ داده که با خشک شدگی کامل سطح دریاچه همراه بوده است. این در حالی است که تحقیقات نشان می دهند عصر یخبندان کوچک شرایط مرطوب تری را در نواحی غربی و شمال غربی به وجود آورده است. این نتایج تأییدکننده واکنش های متضاد آب وهوایی منطقه جنوب شرق نسب به نیمه غربی کشور طی هولوسن است.

مقدمه: بازنمایی خانواده در رسانه ها بیان کننده گفتمان های غالب درباره ساختار و الگوهای تشکیل دهنده آن بوده و رسانه ها قابلیت ایجاد یا تأیید یا تغییر این گفتمان ها را دارند. و این مقاله در پی بررسی این مساله است که چگونه قواعد، ساختار و الگوهای خانواده در چند دهه اخیر دچار تحول و دگرگونی شده است و نقش سینما در این تغییر و تحول و گفتمان سازی چگونه بوده است و با چه شیوه، ابزار و همچنین رمزگانی این تغییرات در ساختار فعلی و فرهنگی خانواده ایجاد شده است. روش پژوهش: از آنجا که با تصاویر متحرک، موسیقی و کلام به عنوان متن رسانه ای سروکار داریم، از روش کیفی با رویکرد نشانه شناسی برای بررسی نشانه های تصویری موجود در فیلم های منتخب سینمایی استفاده می کنیم. هدف پژوهش: این هدف مقایسه ای بین دو دهه 70 و 90 سینمای ایران با تمرکز بر فیلم لیلا (داریوش مهرجویی، 1375) و عصر یخبندان (مصطفی کیایی، 1393) صورت گرفت یافته ها موید این مطلب بود که از رمزگان فنی گرفته تا اجتماعی و ایدئولوژیک فیلم های سینمایی در مسیری که در دو دهه ی اخیر از سال 70 به سال 96 طی کرده است، زمینه ایجاد تغییر و تحولات اساسی در ساختار خانواده و مولفه های تشکیل دهنده آن مانند قواعد، مرزها، نقش ها و الگوهای ارتباطی شده است. نتیجه گیری: یافته ها موید این مطلب بود که از رمزگان فنی گرفته تا اجتماعی و ایدئولوژیک تغییرات جدی کرده است. و عوامل یاد شده موجب فروپاشی ساختار خانواده شده است.